Jeoloji Mühendisleri Odası: “TBMM fay yasasını çıkarmalı”

TMMOB’ye bağlı Jeoloji Mühendisleri Odası, yayımladıkları bir yazılı açıklama 18 kent ile 80 ilçenin doğrudan fay zonları üzerine kurulu olduğunu belirterek, TBMM’nin ilgili yasada değişikliğe giderek bu zonlar üzerinde bulunan yerleşim yerlerinin acilen kentsel dönüşüme sokulması gerektiğini vurguladı

Jeoloji Mühendisleri Odası: “TBMM fay yasasını çıkarmalı”

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (TMMOB) bağlı Jeoloji Mühendisleri Odası, yayımladıkları bir yazılı açıklama ile İran’ın Khoy kentinde yaşanan ve Van’da 10 yurttaşın hayatını kaybetmesine yol açan deprem ile ilgili bir değerlendirme yaptı.

Van’ın Başkale İlçesine bağlı Kaşkol, Gelenler, Güvendik, Özpınar, Bilgeç Mahalleleri başta olmak üzere birçok yerleşim biriminde konutların yıkılarak ağır hasar aldığının belirtildiği açıklamada, “Jeolojik açıdan yapılan ilk değerlendirmelere göre depremin, Başkale-Khoy Fay Zonu’nun Khoy şehrinin kırsal kesimlerine denk gelen bölümünde gerçekleştiği görülmektedir” dendi.

Özpınar Mahallesi fay hattı üzerine kurulmuş

Van’da yaşamını yitiren yurttaşların çoğunluğunun fay hattının üzerinde yaşadığının belirtildiği açıklamada şu ifadelere yer verildi:

Başkale Fay Zonu (BFZ) Türkiye’nin güneydoğusunda, Şemdinli-Yükseova Fay zonu ile İran’ın kuzeybatısında bulunan Guilato– Siah–Khoy Fay sisteminin arasında yer almaktadır. İlk belirlemelere göre sol yanal atımlı, yaklaşık 55-60 km uzunluğunda olan bu fay zonunun, Özpınar Mahallesi (Başkale) ile Khoy arasındaki segmentinin kırıldığı anlaşılmaktadır. Bölge incelediğinde, en fazla hasarın oluştuğu ve 7 vatandaşımızın yaşamını yitirdiği, Özpınar Mahallesi yerleşim alanın fay hattının tam üzerine kurulmuş olduğu, yine Güvendik, Gelenler, Bilgeç, Ömerdağı ve Kaşkol mahalleleri yerleşim alanlarının ise Başkale-Khoy Fayı zonuna çok yakın mesafelerde kurulduğu görülmüştür.

Yapılan açıklamada en çok ölüm ve hasarın doğrudan fay zonları ve hatları üzerine kurulan yerleşim birimlerinde yaşandığı da vurgulandı.

18 kent, 80 ilçe ile yüzlerce köy fay zonu üzerine kurulu

“Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürlüğü’nün 2012 yılında yayımladığı Türkiye Diri Fay Haritası’na göre 18 kent, 80’i aşkın ilçe, 502’yi aşkın köy doğrudan fay zonları üzerine bulunmakta, bu zonlar üzerinde 100.000’i aşkın binanın yer aldığı görülmektedir” denilen açıklamada, Jeoloji Mühendisleri Odası olarak, TBMM’yi fay yasası çıkarılması için çalışma başlatmaya çağırdı.

Yapılan açıklamada 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun’un 1. fıkrasının şu şekilde değiştirilmesi gerektiği ifade edildi:

Fay hatları ve zonları üzerinde yer alan yurttaşlarımızın can güvenliklerinin sağlanması amacıyla 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun’un 2. Maddesinin 1. fıkrası; Madde 2 – (Değişik: 2/7/1968 – 1051/1 md.)

Yapılacak özel jeolojik araştırmalar sonucunda aktif olduğu tespit edilen fay hattı veya zonları ile heyelan, kaya düşmesi, çığ, su baskını gibi doğa kaynaklı afetlere uğramış veya uğrayabilir alanlar üzerine herhangi bir yapı inşa edilemez. Tespit edilen bu alanlar 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu çerçevesinde imar planlarına işlenir. İmar planı bulunmayan kasaba ve köylerde harita ve krokilere işlenmek suretiyle afete maruz olabilecek alan olarak ilan edilir. Afete maruz alanlar, İçişleri Bakanın teklifi ile Cumhurbaşkanlığınca kararlaştırılır. Bu suretle tespit olunan alan sınırları Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının isteği üzerine ilgili valiliklerce mahallinde ilan olunur. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

Jeoloji Mühendisleri Odası yasanın acilen çıkarılması sonrası fay zonları üzerinde kalan binaların da hızla kentsel dönüşüme tabi tutularak boşaltılması ve bu alanlara, insani kullanım amaçlı yapıların yapılmasının önlenmesi çağrısında bulundu.

Sendika.Org