Futbol tarihinin en tartışmalı Dünya Kupası: 1974 Batı Almanya

2014 Dünya Kupası Finalleri yaklaşıyor. Brezilya’nın kupa hazırlıkları için harcadığı kamu kaynaklarına halkın tepkisi sokağa taşarken, stat inşaatlarında 8 işçinin öldüğü ‘Brezilya 2014’ şimdiden çok tartışılır hale geldi. Sendika.Org olarak yine oldukça tartışılan Dünya Kupası Finalleri’nden Batı Almanya 1974’ü sizler için özetledik. Endüstriyel futbola geçiş hamleleri, soğuk savaşın FİFA politikalarına yansımaları, tribünlerde eylemler… İşte Batı Almanya 1974 Dünya Kupası Finalleri

pinochetprotest

1974 Dünya Kupası Finalleri 2. Dünya Savaşı’nın ardından ikiye ayrılan Almanya’nın Batı Almanya kısmında oynandı ve Soğuk Savaş döneminin birçok özelliğini, yükselen devrimci hareketlerin baskısını, endüstriyel futbolun kritik dönemeçlerini içinde barındıran önemli bir tarih oldu

FİFA- Pinochet İttifakı Sovyetler’in karşısında

Gerilim ilk olarak elemelerde başladı. Avrupa’da 8 eleme grubunun lideri finallere katılmaya hak kazanırken, 9. Grubun lideri Sovyetler Birliği’ne bu hak tanınmadı ve Sovyetler Birliği Şili’yle son bir eleme turu oynamak zorunda kaldı. Şili’de ABD destekli Pinochet’nin darbeyle başa geldiği dönemde iki ekibin Moskova’daki karşılaşması golsüz berabere bitti. Ancak Şili’deki maçı Pinochet komünist tutsakların işkenceden geçirildiği ve Şilili sanatçı Victor Jara’nın da öldürüldüğü Santiago Ulusal Stadı’na aldı, FİFA da bu durumu onayladı. Ardından Sovyetler Birliği maçı başka bir yerde oynamak için FİFA’ya başvurdu ama kabul edilmedi. Sovyetler Birliği’nin Şili’ye gelmemesiyle sahaya sadece Şili çıktı ve Şili’li oyuncular santra yapıp boş kaleye attıkları golle maçı kazandı. O santrada Şili’li futbolcular topa koşarken birisi duruyordu. O da sonradan bu günü “Yaptığımızın hala yanlış olduğunu düşünüyorum. Sahaya çıkmasam başıma her şey gelebilirdi. Sahaya çıktığımda ise gözyaşlarımı içime akıtmıştım” diyen Carlos Caszely’di. Ayrıca Dünya Kupası tarihinde ilk kez kırmızı kart uygulamasının başladığı turnuvada ilk kırmızı kart tarihin cilvesi Doğan Babacan tarafından Şilili Carlos Caszely’ye çıkarıldı.

Endüstriyel futbola kapılar tamamen açıldı

1974’te Dünya Kupası Finalleri hazırlıklarıysa bir başka yapılıyordu. Endüstriyel Futbol’un köşetaşlarından olan birçok uygulama bu finallerde kurumsal bir şekilde uygulandı. Stadyum reklamı, yayın haklarının satışı ve yayın gelirleri, sponsorluk anlaşmaları, satılık kupa plakları, maskotlu hediyelik eşyalar ve ilk kez bu kupada uygulanan şans oyunları ile büyük bir havuz, bir futbol pazarı oluşturuldu ve sermayeyle futbol daha iç içe geçmeye başladı.

1938 Dünya Kupası’nı kazanan İtalya’nın teknik direktörü Ottorino Barassi, kupayı 2. Dünya Savaşı sırasında zarar görmemesi için savaş bitene kadar yatağının altında bir ayakkabı kutusunda sakladı. 1942 ve 1946 Dünya Kupaları 2. Dünya Savaşı nedeniyle oynanmadı. (ek) 1950 Türkiye ve Hindistan 1950 Dünya Kupası’na katılma hakkı kazanmasına rağmen yüksek seyahat giderleri nedeniyle turnuvaya katılamadı. Hindistan FİFA’ya çıplak ayakla oynamalarına izin verilirse katılabileceklerini belirtse de FİFA bu talebi kabul etmedi.  1954 bu kupada futbolcular ilk kez numaralı formalarla sahaya çıktı.  1966 Dünya Kupası’na Apertheid rejimiyle yönetildiği için Güney Afrika kabul edilmedi. 1970 Dünya Kupası elemelerinde Honduras ile El Salvador karşılaşırken maç sonunda çıkan olaylar büyüdü iki ülke arasında üç gün süren bir savaş çıktı. Ardından barış anlaşması imzalandı ve El Salvador Dünya Kupası’na katılma hakkını elde etti. 1986 Dünya Kupası’nda ev sahini Meksika taraftarlarının ilk kez başlattığı Meksika dalgası tribün literatürüne kazınırken tüm dünyada zaman zaman kullanılan bir kareografik görüntü oldu.

Dünya kupası tarihinden kısa kısa… 1938 Dünya Kupası’nı kazanan İtalya’nın teknik direktörü Ottorino Barassi, kupayı 2. Dünya Savaşı sırasında zarar görmemesi için savaş bitene kadar yatağının altında bir ayakkabı kutusunda sakladı. 1942  ve 1946 Dünya Kupaları 2. Dünya Savaşı ve sonrası etkileri nedeniyle oynanmadı. 1950 Türkiye ve Hindistan kupaya katılma hakkı kazanmasına rağmen yüksek seyahat giderleri nedeniyle turnuvaya katılamadı. Hindistan FİFA’ya çıplak ayakla oynamalarına izin verilirse katılabileceklerini belirtse de FİFA bu talebi kabul etmedi. 1954 bu kupada futbolcular ilk kez numaralı formalarla sahaya çıktı. 1966 Dünya Kupası’na Apertheid rejimiyle yönetildiği için Güney Afrika kabul edilmedi. 1970 Dünya Kupası elemelerinde Honduras ile El Salvador karşılaşırken maç sonunda çıkan olaylar büyüdü iki ülke arasında üç günlük bir savaş çıktı. Ardından barış anlaşması imzalandı ve El Salvador Dünya Kupası’na katılma hakkını elde etti. 1986 Dünya Kupası’nda ev sahibi Meksika’nın taraftarları Meksika dalgasını futbol literatürüne hediye etti.

 

Sıkı yönetim altında Dünya Kupası Finalleri

Kupa hazırlıkları devam ederken Batı Almanya Devleti’nde korku vardı. 1972 Münih Olimpiyat Oyunları’nda FKÖ’nün yaptığı İsrailli sporcuları rehin alma eylemine müdahalesi, sporcuların da ölümüne neden olan Batı Almanya Hükümeti, kupa boyunca olağanüstü hal ilan etti ve bu durum futbolcuların “Otellerimiz tel örgülerle çevrili, dışarıya çıkamıyoruz ve kapımızda polis barikatı var” şeklinde veryansın etmesine neden oldu. İskoçya’nın finallere katılabilecek olması olası bir İRA eylemi beklentisi yaratırken, RAF da turnuva süresince bir eylem yapabileceğini belirtiyordu. Bu baskıyla Batı Almanya 1974 Dünya Kupası’nda bir futbol turnuvasına değil, darbe koşullarına ev sahipliği yapıyormuş gibi davrandı. O dönem koşullarında çok ciddi rakamlar olan bir stadyumda 900 güvenlik, 600 polis yani 40 seyirciye 1 polisin düştüğü bir tablo ortaya çıktı. Ayrıca ilk kez stat girişlerinde taraftarların üzeri aranmaya başlandı.

1974’ün en güzel rengi Doğu Almanya

Bu turnuvanın en büyük rengi ise tarihinde ilk kez bir dünya kupasına katılacak Doğu Almanya’ydı. Batı Almanya ile aynı grupta yer alan Doğu Almanya’ya karşı ilk andan itibaren psikolojik baskı uygulanırken ulaşımı üstlenen ve her ülke takımına o ülkenin renkleriyle boyalı birer otobüs tahsis eden Mercedes Benz firması Doğu Almanya’nın otobüsüne orak çekiç koymayınca Doğu Almanya bu durumu kabul etmedi ve ısrarın sonucunda orak-çekiç otobüse çizildi.

Turnuvada Doğu ve Batı Almanya’nın tarihinde tek karşılaşması olan ve Doğu Almanya’nın 1-0 kazandığı maç oldukça konuşulurken, bu maçtan sonra hiç yenilmeyen Batı Almanya kupaya uzandı. Doğu Almanya ise bir daha Dünya Kupası Finalleri’ne katılmayı başaramadı.

Şili’nin her maçında eylem: Hedefte Pinochet Cuntası

Şili ile Batı Almanya arasında oynanan karşılaşmayaysa Şili’deki darbeye yönelik protesto damgasını vurdu ve karşılaşmanın başlangıcı oldukça sarktı. O dönem dünyanın dört bir yanında kurulan Şili’yle dayanışma komitelerinden biri de Almanya’da kurulur. Bu karşılaşma için 1500 bilet alan eylemciler sahaya girmeyi düşünür ancak sahanın kenarlarına hendekler kazılmıştır ve güvenlik önemleri üst düzeydedir. Şili’nin milli marşı okunurken ‘Şili’de Cunta’ya Hayır’ sloganları duyulur ve arama noktalarından geçirilebilen pankart ve bayraklar açılır. Polisler coplarla saldırarak eylemi bastırır. Doğu Almanya Şili maçında da benzer protestolar düzenlendi.  Şili’nin gruptaki son maçı Avustralya’ylaydı. Bu maçta da bir eylem düzenlendi ve tribünlerde ‘Sosyalist Şili’ yazılı bir pankart açılınca hakem karşılaşmayı durdurdu. Polis tribünlere saldırdı ve çok sayıda insanı gözaltına aldı.

Sendika.Org