Asgari Geçim Sınırı 1 Milyar 440 Milyon TL

 

DİSK’e bağlı Birleşik Metal İşçileri Sendikası’nın Temmuz 2005 fiyatlarını dikkate alarak yaptığı araştırmada, iki çocuklu bir ailenin evine girmesi gereken asgari gelirin(yoksulluk sınırı)1 milyar 440 milyon 361 bin TL iken, açlık sınırı 510 milyon TL’dir.

Örnek olarak alınan ailenin bu parayla geçinebilmesi için, hiç bir ekstra masraf yapmaması, bütçesini çok iyi idare edebilmesi, hiç bir arıza, kaza ya da hastalıkla karşılaşmaması gerekmektedir. “Yoksulluk Sınırı” olarak tanımlanabilecek 1 Milyar 440 milyon Asgari Gelir İhtiyacının yüzde 36’lık bölümünü gıda masrafları oluştururken ikinci büyük harcamayı yüzde 35,2 ile konut harcamaları alıyor. Giyim harcamaları için aile bütçesinden ayrılması gereken pay yüzde 9 iken, temizlik, ısınma ve okul masrafları için aylık gelirin yüzde 11,2’sini ayırmak gerekiyor. “Diğer Harcamalar” kalemi içinde değerlendirilen ulaşım, gazete, sigara ve sinema harcamaları ise bütçe içinde yüzde 9,3’lük bir büyüklüğe ulaşıyor.

Ailemizin asgari harcamaları Mayıs ayına göre 40 milyon 661 bin lira gerilemiştir. Bu gerilemede en büyük pay gıda harcamalarında olmuştur. Mayıs ayında ailemiz 51 milyon 957 bin lira gıda harcaması yaparken, Temmuz ayında 509 milyon 725 bin lira harcamıştır. Bu gerilemede yaz aylarında sebze ve meyvelerin ucuzlaması ile yaz indirimleri nedeniyle giyim harcamalarının azalması etkili olmuştur.

4 kişilik bir ailenin asgari gelir ihtiyacını saptarken araştırmada kullanılan varsayımlar şöyledir:

Araştırmada kullanılan fiyatlar, Devlet İstatistik Enstitüsünün “TÜFE Endeksi”ne baz olarak aldığı tüketici fiyatlarıdır. Ancak bu fiyat listesinde yer almadığı halde, bir ailenin geçimi için zorunlu sayılan kalemler, piyasada yapılan araştırma sonucu elde edilmiştir.

Asgari gelir araştırmasına örnek olarak alınan ailenin, biri 2 diğeri okula yeni başlayan 7 yaşında iki çocuğu bulunmaktadır. Ailede yalnızca baba çalışmakta, yol, giyim v.b masraflar buna göre hesaplanmaktadır. Ayrıca söz konusu ailenin hesaplanan gelirle geçinebilmesi için, evine yeni eşya almaması, ekstradan taksit vs. ödememesi, tamirat yapmaması, yıllık tatil harcamasında bulunmaması, çocuklarına oyuncak almaması, evine misafir kabul etmemesi gerekmektedir. Aile kültürel ihtiyacını gidermek için yalnızca günde bir gazete almakta ve ayda bir kez anne ve baba yol parası vermeden halk günü sinemaya gitmektedir.

Gıda Harcamaları

Mayıs 2005 itibariyle ailemizin asgari mutfak harcaması, 510 milyonu bulmaktadır. Beslenme uzmanlarına göre örnek olarak aldığımız ailenin asgari beslenme ihtiyacı için gerekli besinler şöyle sıralanmaktadır.

  1. gram kalori, 151 gram hayvansal protein, 38 gram bitkisel protein, 1254 gram karbonhidrat, 288 gram yağ, 32.068 miligram A vitamini, 5.333 miligram B vitamini, 6.154 miligram B2 vitamini, 515 miligram C vitamini, 3.580 miligram kalsiyum, 44 miligram demir.

Yapılan hesaplamalarda sözkonusu besinlerin en ucuz elde edilebileceği gıdalar seçilmiş, ayrıca kış aylarında bolca bulunabilen ıspanak ve pırasa gibi sebzelerin yazın bulunmadığı göz önüne alınarak, hesaplamalarda bir sapmaya yer vermemek için, bunların yerine aynı besin değerlerini ihtiva eden ve aynı zamanda da kışın ucuz fiyata temin edilebilen gıdalar seçilmiştir. Bu amaçla, oluşturduğumuz gıda sepetine kışın hesaba dahil ettiğimiz ıspanak yerine taze fasulye pırasa yerine dolmalık biber alınmıştır.

Minimum gıda tüketimi tablosunda tüpgaz, yağ, tuz türünden pişirme giderleri yer almamaktadır. Bunun yerine gıda harcamalarının yüzde 10’u pişirme masrafı olarak eklenmektedir.

Konut Giderleri

Aile bütçesi içinde gıdadan sonra, aldığı 35,2’lik payla en büyük kalemi oluşturan konut harcamaları içine kira, elektrik, su ve telefon giderleri dahil edilmiştir. Araştırmada varsaydığımız konut giderlerinin (507 milyon) yolu, suyu, elektriği ve telefonu olan bir konut için çok iyimser olduğunu belirtmemiz gerekir.

Giyim Harcamaları

Gıda ve konuttan sonra, örnek aldığımız 4 kişilik ailenin en büyük harcama kalemini yüzde 9’luk payla giyim masrafları oluşturmaktadır. Yaz sezonunun yeni başlaması nedeniyle giyim harcamaları önceki aylara göre biraz artmıştır.

Giyim harcamaları konusunda ailemiz oldukça dikkatli davranmasına rağmen, aylık harcaması 129 milyon 415 bin liraya ulaşmaktadır. Babanın giyim harcaması 45 milyon, annenin 33 milyon lira ve iki çocuğun toplam masrafı 52 milyon lira düzeyindedir.

Ailenin yıllık olarak tabloda belirtilen giyecekleri alması durumunda her aya düşen pay giyim masrafları kalemini oluşturmaktadır.

Temizlik Harcamaları

Dört kişilik ailenin yukarıda özetlediğimiz gıda, konut ve giyim için yaptığı asgari harcamalar, toplam aile bütçesinin yüzde 80,1’ini oluşturmaktadır. Geriye kalan yüzde 19,9’luk oran da temizlik, okul masrafı, ısınma ve diğer masraflar arasında paylaşılmaktadır.

Örnek olarak seçtiğim
iz ailenin sabun, deterjan, berber, diş fırçası türünden temizlik harcamaları aylık 83 milyon 769 bin liralık büyüklüğe ulaşmaktadır.

Isınma Harcamaları

Ailenin yılda 3 ton kömür ve yarım ton odunla kışı geçireceği varsayılmaktadır. Isınma giderlerinden Mayıs ayına düşen pay 64milyon 669 bin liradır.

Okul Harcamaları

Ailenin ilkokula yeni başlayan 7 yaşındaki çocuğunun okul için gerekli malzemelerinden bazıları sıralanmış ve bunların yıllık toplamının 12 aya bölünmesiyle ortaya çıkan rakam 12 milyon 443 bin lira olarak belirlenmiştir. Ancak bu rakam içinde okul kitapları için gerekli harcamaların bulunmadığını da önemle belirtmek gerekiyor.

Diğer Harcamalar

Örnek olarak aldığımız dört kişilik ailede harcamaların minimum düzeyde tutulması için yalnızca babanın işe gidip gelirken abonman akbil kullandığı varsayılmıştır. Ayrıca minimum kültür harcaması olarak günde 350 bin liralık bir adet gazete hesaba katılmış, ayda bir kez anne ve babanın halk günü sinemaya gittiği varsayılmıştır. Babanın kötü alışkanlığı olarak günde yarım paket sigara tükettiği kabul edilmiştir. Tüm bu harcamaların kültürel gereksinimleri karşılamakta yeterli olmayacağı açık olmakla birlikte, yalnızca bu kalemler bile aile bütçesi içinde 133 milyon 300 bin liralık bir büyüklüğe ulaşmaktadır.

SONUÇ

İki çocuklu dört kişilik bir ailenin asgari koşullarda yaşamını sürdürebilmesi için, 2005 Mayıs ayında en az 1 milyar 440 milyon lira gelir elde etmesi gerekmektedir.

Örneğimizde ele aldığımız ailenin asgari gelirinin gerçekte tüm ihtiyaçları karşılamaya yetmeyeceği ortadadır. Ailede birden fazla kişi çalışıyorsa, çocuklardan ikisi de okula gidiyorsa elbette bu rakamlarda değişiklik olacaktır. Ancak aileye girmesi gereken asgari gelirin altına düşen bir ailenin bugünkü şartlar altında yoksul sayılması hiç de yanlış olmayacaktır.