‘Ucuz et’ market zincirlerine yaradı, Et ve Süt Kurumu 491 milyon TL zarar etti

Et ve Süt Kurumu'nun 2018 Yılı Faaliyet Raporu'na göre 2017'de 279 milyon TL kâr yapan kurum 2018'de 491 milyon TL net zarar açıkladı. Zararın temel sebebi, ithalata dayalı ve zincir marketleri zengin eden ucuz et politikası

‘Ucuz et’ market zincirlerine yaradı, Et ve Süt Kurumu 491 milyon TL zarar etti

Saray iktidarının ucuz et politikası büyük zarara yol açtı. 2017 yılında 279 milyon TL kâr yapan Et ve Süt Kurumu, 2018 yılında 491 milyon TL net zarar açıkladı.

Tarım Dünyası’nın haberine göre; zararın büyük kısmı ithalat yoluyla alınan, Et ve Süt Kurumu üzerinden üç market zincirine sağlanan “ucuz et”ten kaynaklandı.

Ucuz etin kârı marketlere akarken, Et ve Süt Kurumu zarar etti. Böylece 1952 yılında hayvancılığın geliştirilmesi ve üreticinin korunması amacıyla kurulan Et ve Süt Kurumu, deyim yerindeyse yabancı çiftçileri destekler hale geldi.

Et ve Süt Kurumu’nun yeni yayımlanan 2018 Yılı Faaliyet Raporu’na göre;

Kurum, 2018 yılında Türkiye’deki çiftçiden 1,4 milyar TL değerinde canlı hayvan ve et alırken aynı dönemde ithalata yaklaşık 3 milyar TL, (2 milyar 963 milyon 398 bin) tutarında canlı hayvan ve et alımı gerçekleştirdi.

2018 yılında toplam 540 bin 663 baş canlı hayvan ithalatı yapıldı. Bunun karşılığında 2 milyar 12 milyon 946 bin TL ödeme yapıldı.

Geçen yıl 116 bin 760 baş kasaplık ve 210 bin baş kesilik olmak üzere 327 bin 566 baş canlı sığır ithalatı gerçekleştirildi. Bunun için de yurtdışındaki çiftçilere yapılan ödeme 1 milyar 868 milyon 875 bin TL oldu.

Aynı dönem 213 bin 97 baş kuzu ithalatı için 144 milyon 71 bin TL ödeme yapıldı.

Et ve Süt Kurumu 2018 yılında 42 bin 761 ton sığır eti ithalatı için 950 milyon 452 bin TL ödeme yaparak, 1 yılda ithalata toplam 2 milyar 963 trilyon 398 bin TL ödedi.

Yerli üreticiden ise 2018’de 49 bin 426 ton büyük baş hayvan eti satın aldı. Bunun karşılığında üreticiye 1 milyar 357 milyon 594 bin TL ödeme yaptı.

Aynı dönemde 31 bin 481 ton küçükbaş hayvan eti alarak yetiştiricilere 706 bin 631 TL, 4 milyon 450 bin 644 adet tavuk için ise üreticilere 52 milyon 899 bin 950 TL ödendi. Ayrıca 336 ton 694 kilo tavuk eti için yetiştiricilere 2 milyon 991 bin 302 TL ödeme yapıldı.

Böylece toplamda yerli üreticilere 1 milyar 414 milyon 193 bin TL ödeme gerçekleştirildi.

Zincir mağazalara çalıştı

Et ve Süt Kurumu, Milli Savunma Bakanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığı’nın et ihtiyacını karşılamanın yanı sıra 2018’de büyük oranda A101,BİM ve Migros olmak üzere üç zincir markete çalıştı.

Büyük bölümü ithalattan karşılanmak üzere, 2018 yılında toplam 102 bin 587 ton et satışı gerçekleştirdi. Bu satışların 16 bin 910 tonu Milli Savunma Bakanlığı’na, 4 bin 283 tonu Jandarma Genel Komutanlığı’na, bin 707 tonu kamu kurumlarına yapılırken, özel sektöre 74 bin 364 ton et satışı gerçekleştirildi. Kendi mağazalarında ise 4 bin 783 ton et tüketiciye satıldı.

Faaliyet Raporu’nda et satışı ile ilgili şu değerlendirmeye yer verildi:

2018 yılında gerçekleştirilen büyükbaş gövde karkas ve kemiksiz sığır lop eti (büyükbaş parça eti) satışlarımızın çoğunluğunu serbest müşterilerimiz oluşturmaktadır. Bunun nedeni, 29/07/2017 tarihli Resmi Gazete’ de yayımlanan 2017-10604 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’yla 31/12/2018 tarihine kadar geçerli olmak üzere Kurumumuza tahsis edilen tarife kontenjanı kapsamında Türkiye’nin 81 ilinde satış noktası bulunan zincir marketler ile ithal taze karkas sığır eti ve kemiksiz lop sığır eti sözleşmelerinin imzalanmasıdır.

Zarar büyük

Et ve Süt Kurumu, 2018 yılı satış faaliyetlerinden dolayı toplam 421 milyon 693 bin 519 lira zarar etti.

Süt tozu satışından 122 milyon 460 bin 715 TL, gövde et satışından 364 milyon 813 bin 712 TL, parça et satışından 23 milyon 521 bin 993 TL, tali ürün ve rendering ürünlerinden 897 bin 238 TL, imalat artığı emtia ve malzeme satışından 42 bin 294 TL olmak üzere toplamda 511 milyon 735 bin 953 TL zarar açıklandı.

Canlı hayvan satışından, yani hayvan ithal ederek üreticilere satıştan 49 milyon 546 bin 827 TL ve şarküteri ürünleri satışından 40 milyon 495 bin 606 bin TL olmak üzere toplam 90 milyon 42 bin 715 TL kâr elde edildi.

2017’de kâr, 2018’de zarar

Faaliyet raporuna göre hayvan ithal edip üreticiye satarken, şarküteri ürünlerini tüketiciye satarken kar eden Et ve Süt Kurumu, zincir marketlere, kamu kurumlarına et temin ederken çok büyük zarara uğramış.

Sonuç olarak “ithalat ofisi” gibi çalıştırılan Et ve Süt Kurumu’nun 2018 Faaliyet Raporu’na göre, 2017 yılında 4 milyar 373 milyon TL olan net satışları 2018’de 3 milyar 907 milyon TL’ye düştü.

2017’de 319 milyon TL brüt kâr elde ederken, 2018’de 239 milyon TL brüt satış zararı açıkladı. Faaliyet kârı 2017’de 196 milyon TL olarak açıklanırken 2018’de 379 milyon TL faaliyet zararı oluştu.

Dönem net kârı 2017 yılında 279 milyon TL iken, 2018’de 491 milyon TL net zarar açıklandı.

Sendika.Org