Çekya’da Başbakan Babis’in istifasını isteyen on binler sokakta

Çekya'da AB fonlarında üsülsüzlük yapmakla suçlanan Başbakan Babis'in istifasını isteyen on binler sokağa döküldü

Çekya’da Başbakan Babis’in istifasını isteyen on binler sokakta

Çekya’da Avrupa Birliği (AB) fonlarında üsülsüzlük yapmakla suçlanan Başbakan Andrej Babis’in istifasını isteyen on binlerce kişi, başkent Prag’da protesto gösterileri düzenliyor. Protestoların 1989’daki Kadife Devrim’den bu yana düzenlenen en kitlesel gösteriler olduğu düşünülüyor. 4 Haziran Salı günü başkent Prag’da yapılan eyleme katılımın 120 bini bulduğu söyleniyor.

Babis’e öfkenin nedeni ne?

Yolsuzluk karşıtı ve AB karşıtı popülist parti ANO’nun (Evet) lideri Babis, Sosyal Demokratlarla azınlık hükümeti kurarak 2017’de göreve gelmişti. Çekya polisi, ülkenin en zengin ikinci kişisi olan 64 yaşındaki Andrej Babis hakkında AB fonlarında yolsuzluk yaptığı gerekçesiyle 2018’in Nisan ayında soruşturma başlatılmasını istemişti. Bunun üzerine Adalet Bakanı istifa etmiş ve yerine bugünkü protestoların hedefindeki isimlerin başında gelen Marie Benesova getirilmişti.

Yeni Adalet Bakanı Benesova’nın Babis hakkındaki soruşturmayı etkileyeceğini söyleyen “Demokrasi için milyon dakika” grubu geçen yıl Nisan ayının sonundan bu yana eylemler düzenliyordu.

AB raporunda ne var?

Cuma günü Avrupa Komisyonu’na ait bir raporun sızması, protesto gösterilerinin büyümesi ile sonuçlandı. Komisyonu’nun 71 sayfalık raporunda Babis, 2017’de göreve gelmeden iki ay önce sahibi olduğu Agrofert Holding’e bağlı şirketler için iki AB güven fonunu usülsüz bir şekilde kullanmakla suçlandı. Komisyon, fonların tek faydalanıcısı olan Babis’in hâlâ holding üzerinden kâr elde ettiği ve çıkar çatışması olduğu gerekçesiyle şirketin aldığı fonların geri ödenmesini kararlaştırdı. Geri ödenmesi istenen AB fonlarının tahmini değeri 451 milyon Çek korunası (yaklaşık 19,5 milyon dolar).

Medyaya yansıyan rapor ile ilgili Çekya Parlamentosu’nda konuşan Başbakan Babiş, bunun “Çekya Cumhuriyeti’ne bir saldırı” olduğunu ve hiçbir geri ödeme yapılmayacağını dile getirdi. Muhalafetteki liberal-muhafazakar ODS partisinin lideri Petr Fiala işe “Ülkemiz adına tehlikeli olan tek şey, bize uluslararası utanç yaşatan başbakanın kendisidir” dedi. Çekya’nın eski maliye bakanı Miroslav Kalousek ise hükümetin başında “Avrupa paralarını çalan bir hırsız”ın olduğu suçlamasında bulundu.

Son 30 yılın en kitlesel eylemi

Başkent Prag’daki Wenceslas Meydanı’nda iki hafta önce düzenlenen eyleme 50 bin kişinin katıldığı tahmin edilirken, Salı günü bu sayının iki katını da aştığı belirtildi.

Son 30 yılın en büyük protesto gösterileri olduğu düşünülen eylemlerde Babis’in fotoğrafının olduğu “istifa” çağrılı dövizler, AB ve Çekya bayrakları taşındı. Protestocular “Utanç, Utanç!” sloganları atarken, eylemde “Babiş Cezaevine” pankartları açıldı.

Sendika.Org, BBC Türkçe, DW Türkçe