Sarı Yeleklilerin IŞİD’le imtihanı – Cenk Ağcabay

Fransa’nın zenginler düzeni, Sarı Yelekli eylemcilerin eylemlerinin yaratmış olduğu politik atmosferin etkisini kırmak için Strazburg saldırısını kullanmaya çalışıyor. Fransa’nın egemenleri demagojik “ulusal birlik” söylemleriyle, son birkaç haftada gözler önüne serilen derin sınıfsal bölünmüşlüğün ve eylemlerde açığa çıkan sınıfsal temelli öfkenin üzerini örtmek istiyor

Fransa’nın Strazburg şehrindeki bir Noel Pazarına önceki akşam düzenlenen saldırıda 3 kişi yaşamını yitirdi ve 12 kişi ağır yaralandı. Saldırıdan sonra olay yerinden kaçmaya çalışan saldırganın 2 farklı noktada Fransız güvenlik güçleriyle çatışmaya girdiği ve yaralandığı ancak ele geçirilemediği Fransız yetkililer tarafından açıklandı. Fransız polisi saldırıdan sonra yaptığı açıklamada, saldırıyı düzenlediği sanılan kişinin, Fransa’da güvenlik riski oluşturan “terör” şüphelisi isimlerin yer aldığı “Fiche S” isimli listede bulunduğunu açıkladı. Saldırıyı düzenleyen kişinin Strazburg doğumlu, 29 yaşındaki ailesi Fas kökenli Şerif Şekat olduğu ve saldırı gecesi onun dört yakınının daha gözaltına alındığı duyuruldu.

Guardian gazetesinin yayımladığı bir habere göre, polisler Şerif Şekat’ın evine onu bir hırsızlık olayından dolayı tutuklamak için saldırının yaşandığı gün saat on birde gitmiş ancak onu evde bulamamış; evde ona ait olduğu sanılan bomba ve silah bulmuş. Fransız Ordu sözcüsü Albay Patrik Sieger ise dün yaptığı açıklamada, saldırganın olay sırasında Noel Pazarı içinde ve çevresinde bulunan güvenlik görevlilerini hedef almayıp, doğrudan sivilleri hedef aldığının anlaşıldığını söyledi.

Fransa İçişleri Bakanı Christophe Castaner’in yaptığı açıklamaya göre, daha önce Fransa ve Almanya’da çeşitli suçlar işleyen ve 2 yıl hapis yatan Şekat, hapishane çıkışı Almanya’dan Fransa’ya iade edilmişti. Fransa İçişleri Bakan Yardımcısı Laurent Nunez de basına yaptığı açıklamada, Şekat’ın daha önce şiddet ve hırsızlıktan 27 kez yargılandığını, poliste çok geniş bir suç kaydı bulunduğunu ve 2015 yılında girdiği hapishanede bulunduğu dönemde İslami radikalizme kaydığının fark edildiğini dile getirdi. Nunez, Şekat’ın evinin hırsızlık suçlaması nedeniyle polis tarafından aranmış olmasının onu bu saldırıyı düzenlemeye yöneltmiş olabileceğini söyledi.

Guardian’a konuşan bir emekli Fransız Güvenlik Uzmanı, “Fiche S” listesinde bulunan ve olay sabahı evine hırsızlık suçlamasıyla polislerin gittiği bir şahsın böylesi bir saldırı düzenlemesine engel olunamamasını; son haftalarda gelişen “Sarı Yelekliler” eylemleri nedeniyle Fransız polisinin dikkatinin çok dağılmış olmasına bağlıyordu. Guardian’ın haberinde, Sarı Yeleklerin haftalardır devam eden gösterilerinin Fransa’da yarattığı yüksek gerginliğe dikkat çekiliyordu. (Strasbourg Christmas market shooting: suspect on the run after three killed)

Saldırıyı Sarı Yeleklilere karşı kullanmak

New York Times muhabirleri  Elian Peltier ve Aurelien Breeden de Strazburg’dan yaptıkları haberde, Noel Pazarında yaşananların, orada bulunan bir kısım insanın aklına Fransa’da daha önce yaşanan IŞİD saldırılarını getirirken, bir kısım insanın da bu paniğin nedeninin “geçtiğimiz haftalarda Fransa’nın şehirlerini felç eden Sarı Yelekliler eylemleriyle bağlantılı olup olmadığını merak ettiklerini” yazdılar.

New York Times muhabirlerinin görüştüğü James Beli pazarın hemen yanındaki bir teras katta yaşıyormuş ve silah seslerini duyduğunda “hemen bu ajitasyonun arkasında sarı yelekliler eylemcileri” olduğunu düşünmüş. (Police in France Hunt for Strasbourg Shooting Suspect, and a Motive)

Sarı Yelekli eylemciler bugüne dek nerede, ne zaman, hangi insan grubu üzerine böyle sorumsuzca ateş açmış? Bu sorunun yanıtının tabii ki bu zenginlerin uşağı ana akım Batı basın yayın organları ve görüşlerine yer verdikleri “güvenlik uzmanları” açısından bir önemi yok. Macron’un Fransa’da gelişen eylemler hakkında pazar günü yaptığı açıklamalardan önce cumartesi günü konuşan Fransa Başbakanı Edouard Philippe, “diyalog, çalışma, yeniden toparlanma yoluyla ulusal birliğimizi geri kurmamız gerekiyor. Cumhuriyet Başkanı [Macron] konuşma yapacak ve Fransız ulusuna kendisini bulma olanağı verecek (…) önlemler teklif edecek” demişti.

Fransa’nın “ulusal birliğini geri kurması” olarak ifade edilen esas olarak Sarı Yelekli eylemcilerin eylemleriyle sarsılan Fransa’nın zenginler düzeninin Fransa halkı tarafından yeniden kutsanmasıdır ve bunun gerçekleşmesi için herhalde bu saldırıdan daha değerli bir fırsat az bulunurdu ve bu fırsatı bulduklarında hiç vakit kaybetmeden harekete geçtiler. Yapılan haberlerdeki vurgularda, esas olarak “ulusal birliğin geri kurulması” için gerekli atmosferin yaratılmasına yönelik yoğun çaba dikkat çekiyor.

Şiddeti cezasız bırakmamak

Fransız zenginler düzeni için ortaya çıkan fotoğrafın değerini bir düşünsenize; fotoğrafın bir tarafında doğrudan Noel Pazarındaki sıradan insanları -yani (aslında sınıfsız, kaynaşmış, imtiyazsız bir kitle olan) Fransız ulusunu- hedef alan ve ateş ederken “Allahu Ekber” diye bağıran bir “İslamcı-göçmen” militan ve diğer tarafta insanları kurtarmak için fedakârca çalışan Fransız güvenlik güçleri… Haberlerde vurgulanan nokta, güvenlik güçlerinin saldırı sırasında ve sonrasında insanları kurtarmak için gösterdikleri fedakârca ve kahramanca çabalardır. Sarı Yeleklilerin eylemleriyle kırılma potansiyeli büyük ölçüde yükselen Fransa’daki ırksal ve dinsel ayrımcılığı besleyecek bundan güzel bir fotoğrafı nereden bulabilirlerdi? Sarı Yelekli eylemcilere vahşice saldıran “medeni” Fransız polisinin imajı bundan daha iyi nasıl düzeltilebilirdi?

Bir, geçen hafta sonu Fransa’da Sarı Yelekli eylemcilerin geniş kesimleri içine çeken eylemleriyle ortaya çıkan fotoğraflara bir de bu fotoğrafa bakın… Macron pazar günü yaptığı Ulusa Sesleniş konuşmasında, “Sarı Yeleklilerin uyguladıkları şiddetin cezasız kalmayacağını” ve “polise karşı uygulanan inanılmaz şiddetin asla özrü olamayacağını” dile getirmişti. Macron’un bu alçakça demagojilerini Strazburg’daki saldırı gecesine ilişkin olarak sunulan fotoğraftan daha iyi besleyecek olan nedir? Macron IŞİD’den aldığı bu muhteşem pası değerlendirmekte hiç gecikmedi. Macron’un sözcüsü yaptığı yeni açıklamada, Macron’un ulusa, “terörist tehdidin halen ülkenin kalbinde yer aldığı uyarısı yaptığını” ifade etti.

Strazburg’da saldırıyı düzenleyen Şekat’ın biyografisi hakkında düşmeye başlayan bilgiler, Avrupa’da son dört yılda düzenlenen diğer IŞİD saldırılarıyla ortak noktalara işaret ediyor. Bu son saldırı sonrası basına verilen bilgilerden, Fransız polis ve istihbaratının Şekat türü göçmen genç kategorisini gangster-cihatçı olarak sınıflandırdığını öğreniyoruz. Fransız güvenlik örgütlerinin saptamasına göre, gangster-cihatçılar, ağırlıklı olarak “yoksul, göçmen aile arka planına sahip oluyorlar” ve “küçük suçlar, uyuşturucu satışı ve hırsızlık çizgisinde gelişen bir katalogla” güvenlik örgütlerinin takip ve izleme radarı içine giriyorlarmış. (Chérif Chekatt: who is the Strasbourg shooting suspect?, Guardian)

Stazburg saldırısını kullanmak işe yaradı mı?

Şekat da Fransa’da ciddi bir nüfusa sahip olan Kuzey Afrika kökenli göçmen ailelerden birisine mensup. Okulu erken bir dönemde bırakan Şekat geçici düşük ücretli işlerde çalışmış. Şekat’ın çizgisi de genel saptamada olduğu gibi, küçük suçlardan uyuşturucu satışına ve oradan da “İslami radikalizme” uzanmış. Fransa’nın “ulusal güvenliğine” tehdit olarak kabul edilen ve 20 bin kişiyi kapsayan bir listede yer alan Şekat, bu gruptaki diğer isimler gibi 24 saat izleniyormuş. Fransız güvenlik yetkilileri, 20.000 sayısının büyüklüğü nedeniyle, izlemeye rağmen bu tip eylemlerin engellenmesinin güçlüğünden yakınıyorlar.

Fransa’nın zenginler düzeni, Sarı Yelekli eylemcilerin eylemlerinin yaratmış olduğu politik atmosferin etkisini kırmak için Strazburg saldırısını kullanmaya çalışıyor. Fransa’nın egemenleri demagojik “ulusal birlik” söylemleriyle, son birkaç haftada gözler önüne serilen derin sınıfsal bölünmüşlüğün ve eylemlerde açığa çıkan sınıfsal temelli öfkenin üzerini örtmek istiyor. Bunu ancak emekçileri ırksal ve dinsel farklılıkları temelinde bölerek, çatıştırarak başarabileceğini çok iyi biliyor.

Sarı Yeleklilerin sosyal medya hesaplarından yapılan açıklamalar, bu gerçeğin eylemciler tarafından görüldüğüne işaret ediyor. Eylemciler önümüzdeki cumartesi günü için Paris’te ve diğer şehirlerde yeni gösteriler düzenlenmesi için çağrı yaptılar. Bu çağrılar, demagojik “ulusal birlik” tuzağına düşmediklerinin açık bir göstergesidir. İhtiyaç duyulan işçi sınıfının merkezinde olacağı, zenginler düzeninin ezdiği ve sömürdüğü tüm emekçilerin birliğidir. Yeni eylem çağrıları bu bağlamda büyük bir değere sahiptir. Fransa’daki eylemciler, emperyalizmin etkili silahı IŞİD’in gerçek fonksiyonunu doğru kavradıklarını açıklamalarıyla gösterdiler. Gelişmeler, Fransa’daki eylemcilerin IŞİD imtihanından başarıyla çıktıklarını gösteriyor.